Στις αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης φιλοξενούνται σημαντικές περιοδικές εκθέσεις στη διάρκεια του έτους, οι οποίες περιλαμβάνουν σημαντικά και ενδιαφέροντα εκθέματα, εικαστικές αναφορές, επετειακά αφιερώματα και φεστιβάλ καθώς και νέα αποκτήματα του Μουσείου.
Παράλληλα με τις μόνιμες εκθέσεις του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, στις οποίες οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν μοναδικά αριστουργήματα από την αρχαία ελληνική τέχνη, τα οποία χρονολογούνται από την προϊστορική εποχή έως και την ύστερη αρχαιότητα, οι περιοδικές εκθέσεις κατέχουν σημαντική θέση και κερδίζουν το ενδιαφέρον του κοινού.
Οι μόνιμες εκθέσεις του Μουσείου φέρουν τους εξής τίτλους:
- Προϊστορική Μακεδονία
- Προς τη Γέννηση των πόλεων
- Στη Μακεδονία από τον 7ο αι. Π.Χ. ως την ύστερη αρχαιότητα
- Θεσσαλονίκη, Μακεδονία Μητρόπολις
- Ο Χρυσός των Mακεδόνων
- Αγρός, Οικία, Κήπος, Τόπος
- Μνήμη και Λίθοι
- Μακεδονία από τις Ψηφίδες στα Pixels
Οι Περιοδικές Εκθέσεις του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης:
1. Στη σπηλιά: Ιστορίες από το σκοτάδι στο φως.
Διάρκεια: Έως 31 Μαΐου 2026
296 αντικείμενα από την Παλαιολιθική εποχή μέχρι και τα νεότερα χρόνια, 30 σπήλαια, βραχοσκεπές και σπηλαιοβάραθρα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος της βόρειας Ελλάδας και δύο αίθουσες μεταμορφωμένες σε δαιδαλώδες σπήλαιο συνθέτουν τη νέα περιοδική έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Στη σπηλιά: Ιστορίες από το σκοτάδι στο φως.
Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ), στο οποίο και παρουσιάζεται, και την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας (ΕΠΣ).
Στην έκθεση τα σπήλαια αντιμετωπίζονται ως αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των ανθρώπων και αυτή η άρρηκτη σχέση αποτυπώνεται πολυεπίπεδα.
Μάλιστα, σε αυτή την ιδέα βασίζεται και η μουσειολογική αφήγηση της έκθεσης αλλά και η μουσειογραφική προσέγγιση, η οποία εκλαμβάνει το μοναδικό και εύθραυστο οικοσύστημα των σπηλαίων όχι απλώς ως έναν γεωλογικό σχηματισμό αλλά ως ένα περιβάλλον, έναν βιωμένο χώρο, με τον άνθρωπο να συνδέεται μαζί του από την πρώτη στιγμή της ύπαρξής του.
Το σπήλαιο είναι τόπος όπου βιώθηκε το αίσθημα της καταφυγής και της ασφάλειας, του εγκλεισμού, του τραύματος, της γιορτής και της τελετουργίας, της αποκαλυπτικής εμπειρίας, της επαφής με τις θεότητες, της αναγέννησης, της μετάβασης, της φιλοσοφικής αναζήτησης. Το ποικίλο αυτό φάσμα παρουσιάζεται στον επισκέπτη μέσα από πέντε κύριες ενότητες: Ένα ημερολόγιο του παρελθόντος, Η αρχαιολογία των σπηλαίων, Η άλλη όψη των σπηλαίων, Ακολουθώντας τις διαδρομές και Ρίχνοντας φως στη σπηλιά.
Λίθινα και οστέινα εργαλεία, κεραμική, γλυπτά, επιγραφές, νομίσματα, χάλκινα εργαλεία και όπλα, πήλινα ειδώλια, χάλκινα και χρυσά κοσμήματα, λατρευτικές εικόνες, ανθρωπολογικό, αρχαιοβοτανολογικό και αρχαιοζωολογικό υλικό, αλλά και έργα σύγχρονης τέχνης, φωτίζουν τις διαφορετικές πτυχές της σχέσης του ανθρώπου με το σπήλαιο. Ιδιαίτερη ενότητα αφιερώνεται στους επιστήμονες που εμπλέκονται στην εξερεύνηση των σπηλαίων.
Η έκθεση αποτελεί καρπό της εξαιρετικής συνεργασίας με έντεκα Εφορείες Αρχαιοτήτων (Άρτας, Ημαθίας, Ιωαννίνων, Καβάλας-Θάσου, Λάρισας, Μαγνησίας, Σερρών, Ροδόπης, Χαλκιδικής και Αγίου Όρους, Φλώρινας και Χίου), και τρία μουσεία (Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και Μουσείο του Τελλογλείου Ιδρύματος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης) που δάνεισαν αντιπροσωπευτικά αντικείμενα των συλλογών τους, τα περισσότερα αδημοσίευτα ευρήματα που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό.
Η έκθεση πλαισιώνεται με παράλληλες δράσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία και οικογένειες, ξεναγήσεις, μουσικές συναυλίες, δράσεις φιλαναγνωσίας και επιστημονικές διαλέξεις. Συνοδεύεται από επιστημονικό κατάλογο που τεκμηριώνει την έκθεση και διατίθεται από το πωλητήριο του Μουσείου.
2.Το Νήμα που μας Συνδέει
Διάρκεια: Έως 31 Αυγούστου 2026
Αφετηρία της νέας περιοδικής έκθεσης «Το νήμα που μας συνδέει» αποτέλεσε η συνεργασία του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης με το Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.) Κιλκίς, μέσα από την οποία οι μαθητές και οι μαθήτριες εμπνεύστηκαν από διακοσμητικά θέματα νεολιθικών αγγείων και τα μετέφεραν σε σύγχρονα υφαντά και πλεκτά έργα.
Μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία, η αρχαία τέχνη της υφαντικής συνδέθηκε με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση και την εκπαιδευτική εμπειρία.
Στόχος της έκθεσης είναι να αναδείξει τη διαχρονικότητα της πολιτιστικής κληρονομιάς και να ενισχύσει την κοινωνική ένταξη.
Οι υφές, τα χρώματα και τα υλικά παρουσιάζονται στο πρώτο μέρος της έκθεσης, ενώ στο δεύτερο μέρος, η έκθεση επιχειρεί να παρουσιάσει τη σχέση που αναπτύχθηκε ανάμεσα στην κοινότητα του μουσείου και τους μαθητές/τριες του Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.) Κιλκίς.
Οι επισκέπτες καλούνται να γνωρίσουν το σχολείο, τους ανθρώπους του και τα προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας που παράγονται στο εργαστήριο του, ενώ ενθαρρύνονται να διευρύνουν τη σύνδεση, περνώντας το δικό τους υφάδι σε ένα αντίγραφο αρχαίου αργαλειού, για να δημιουργήσουμε όλοι μαζί ένα συλλογικό έργο, ένα ύφασμα γεμάτο συνδέσεις, μνήμη και συμμετοχή.
Το νήμα που μας συνδέει ολοκληρώνεται στη μόνιμη έκθεση Προϊστορική Μακεδονία, ως φόρος τιμής στους αρχαίους καλλιτέχνες, δημιουργούς των έργων που ενέπνευσαν αυτό το εγχείρημα και που εξακολουθούν, μέσα στους αιώνες, να διαμορφώνουν και να εμπνέουν τη φαντασία του σύγχρονου ανθρώπου.
Στο πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης σχεδιάστηκε ομότιτλος κατάλογος με τα σύγχρονα έργα πλεκτικής και υφαντικής τέχνης των μαθητών του Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.) Κιλκίς και τα διακοσμητικά θέματα από τα οποία οι μαθητές άντλησαν την έμπνευσή τους.
Ο κατάλογος υλοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία της KLEEMANN και θα διατίθεται στο Πωλητήριο του Μουσείου. Το ΑΜΘ θα αποδώσει το 70% των εσόδων από τη διάθεση του καταλόγου, μέσω δωρεάς, στο Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Ε.Ε.Ε.ΕΚ.) Κιλκίς, ενισχύοντας έμπρακτα τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό χαρακτήρα της συνεργασίας.
3.Dilogues
Διάρκεια έκθεσης: Έως 30 Ιουνίου 2026
«Dilogues» Αλγοριθμική ανάγνωση της αρχαιότητας και ψηφιακή οπτικοποίηση με έμπνευση από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Η Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Τμήμα Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης, σε συνεργασία με το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, παρουσιάζουν την περιοδική έκθεση «Dilogues» στο πλαίσιο του ερευνητικού και καλλιτεχνικού έργου «Αλγοριθμική ανάγνωση της αρχαιότητας: Ψηφιακή οπτικοποίηση με έμπνευση από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης».
Η έκθεση «Dilogues» παρουσιάζεται στο πλαίσιο του ερευνητικού και καλλιτεχνικού έργου «Αλγοριθμική ανάγνωση της αρχαιότητας: Ψηφιακή οπτικοποίηση με έμπνευση από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης» και αποτελεί μια σύγχρονη εικαστική προσέγγιση στα χρυσά κοσμήματα της αρχαιότητας που εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Η έκθεση «Dilogues» αποτελεί μια σύγχρονη εικαστική προσέγγιση στα χρυσά κοσμήματα της αρχαιότητας που εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Αντλώντας έμπνευση από στεφάνια, ενώτια, διαδήματα και διακοσμητικά μοτίβα υψηλής τεχνικής δεξιοτεχνίας, οι δημιουργοί διερευνούν όχι την εξωτερική τους μορφή, αλλά τη βαθύτερη δομική τους λογική: τη ρυθμικότητα, τη συμμετρία, την επανάληψη και τη λεπτομερή οργάνωση της μορφής.
Ο τίτλος «Dilogues» υποδηλώνει ένα ζωντανό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Τα αριστουργήματα της αρχαιότητας λειτουργούν ως φορείς μορφολογικής γνώσης. Οι σύγχρονες ψηφιακές πρακτικές δεν τα αντιγράφουν· τα αναλύουν και τα μεταφράζουν σε νέες οπτικές γλώσσες.
Η ύλη του χρυσού μετασχηματίζεται σε κώδικα και ο κώδικας σε δυναμική μορφή.
Τα έργα αναπτύχθηκαν μέσα από αλγοριθμικό και παραμετρικό σχεδιασμό, με χρήση τεχνολογιών όπως Node.js και P5.js.
Μορφολογικά μοτίβα μετατράπηκαν σε μαθηματικούς κανόνες και συστήματα δυναμικών σωματιδίων, ενώ γενετικοί αλγόριθμοι παρήγαγαν παραλλαγές που εξελίσσονται σε πραγματικό χρόνο, ώστε η τεχνολογία να μην λειτουργεί ως αυτοσκοπός αλλά ως εργαλείο ερμηνείας και δημιουργικής μετάφρασης της αρχαίας αισθητικής.
Οι καλλιτέχνες κλήθηκαν να μετατρέψουν την έρευνά τους σε σχεδιαστικούς κανόνες.
Έτσι, ένα χρυσό στεφάνι μετασχηματίστηκε σε σύστημα δυναμικών σωματιδίων (particles), ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο εξελίχθηκε σε γενετικό αλγόριθμο παραλλαγών, ενώ ένα διάδημα απέκτησε δυναμική γεωμετρία που μεταβάλλεται σε πραγματικό χρόνο.
Η προσέγγιση αυτή επανατοποθετεί το κόσμημα όχι μόνο ως αρχαίο αντικείμενο-τέχνεργο, αλλά ως γενεσιουργό μορφολογικό σύστημα ικανό να παράγει πολλαπλές ψηφιακές οπτικοποιήσεις.
Κεντρικό στοιχείο της έκθεσης αποτελεί η διαδραστικότητα. Ο θεατής δεν παραμένει παθητικός παρατηρητής, αλλά γίνεται ενεργός συνδιαμορφωτής του έργου. Μέσω αισθητήρων και παραμετρικών μεταβλητών, η παρουσία και η κίνησή του επηρεάζουν τη μορφή, τη φωτεινότητα και τη δομή των ψηφιακών συνθέσεων.
Έτσι, η εμπειρία μετατρέπεται σε διαδικασία ανάγνωσης και ταυτόχρονα παραγωγής νοήματος.
Σκοπός της έκθεσης είναι να γεφυρώσει την ιστορική χειροτεχνική γνώση με τις σύγχρονες μορφές υπολογιστικής έκφρασης, αναδεικνύοντας τη διαχρονική συνέχεια της δημιουργικής σκέψης και τη δυνατότητα του παρελθόντος να λειτουργεί ως ζωντανή πηγή έμπνευσης για το παρόν.
Χειμερινό Ωράριο Λειτουργίας:
Δευτέρα έως Κυριακή, 09:00 – 17:00, Τρίτη κλειστό
Θερινό Ωράριο Λειτουργίας: 9:00 – 17:00 καθημερινά
Οι ώρες λειτουργίας μπορεί να αλλάξουν χωρίς προειδοποίηση. Για περισσότερες πληροφορίες και επιβεβαίωση του ωραρίου μπορείτε να καλείτε στο τηλέφωνο 2313 310301.
Εισιτήρια:
- Τιμή εισιτηρίου: 8,00 € (μειωμένο: 4,00 €)
- Από 1η Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου η μειωμένη τιμή του μεμονωμένου εισιτηρίου (4,00 €) ισχύει για όλους τους επισκέπτες
- Ενιαίο Εισιτήριο: 15,00 €
Μειωμένο εισιτήριο καταβάλλουν:
- Τα παιδιά και οι νέοι ηλικίας 6 έως 25 ετών των εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρών, με την επίδειξη του διαβατηρίου τους για την επιβεβαίωση της ηλικίας και της χώρας προέλευσης.
- Οι Έλληνες πολίτες και οι πολίτες των λοιπών κρατών – μελών της ΕΕ άνω των 65 χρονών, με την επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου για την επιβεβαίωση της ηλικίας και της χώρας προέλευσης.
- Οι συνοδοί γονείς στις εκπαιδευτικές επισκέψεις των σχολείων της Α΄ βάθμιας εκπαίδευσης των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
- Οι συνοδοί εκπαιδευτικοί στις εκπαιδευτικές επισκέψεις σχολείων και ιδρυμάτων της Α’ βάθμιας, Β’ βάθμιας και Γ’ βάθμιας εκπαίδευσης των εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρών.
- Δωρεάν Είσοδος:
- Η είσοδος είναι ελεύθερη:
- την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα κατά το διάστημα από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου
- 6 Μαρτίου (Ημέρα Μνήμη Μελίνας Μερκούρη)
- 18 Απριλίου (Διεθνής Ημέρα Μνημείων)
- 18 Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων)
- το τελευταίο Σαββατοκύριακο Σεπτεμβρίου κάθε έτους (Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς)
- 28 Οκτωβρίου (Εθνική Εορτή)
Το Μουσείο παραμένει κλειστό την:
- 25η και 26η Δεκεμβρίου
- 1η Ιανουαρίου
- 25η Μαρτίου
- Κυριακή του Πάσχα
- 1η Μαΐου
